Jakie AI dla nauczyciela? Narzędzia, zadania i 10 promptów

Czego potrzebujesz

Wystarczy przeglądarka i jedno konto. Kolejność wyboru jest prosta: najpierw konto szkolne, jeśli szkoła je ma, dopiero potem prywatne.

Stan na 8 października 2026, według stron producentów. Granica 13 lat może być wyższa, jeśli prawo danego kraju wymaga innego wieku.

Konto szkolne ma przewagę w ochronie danych. Google deklaruje, że rozmowy z kont Workspace for Education nie są przeglądane przez ludzi ani używane do trenowania modeli. Microsoft pisze, że dane zostają w dzierżawie szkoły (tenant, czyli wydzielone środowisko instytucji) i nie służą do trenowania modeli bazowych. Jeśli nie wiesz, czy szkoła ma taką licencję, zapytaj administratora — to on włącza Gemini dla kont szkolnych.

Płatne dodatki istnieją, ale do zadań z tego tekstu nie są potrzebne. Google AI Pro for Education kosztuje 20 USD za użytkownika miesięcznie przy umowie rocznej albo 24 USD przy płatności miesięcznej (ok. 78 i 94 zł). Microsoft zapowiada ofertę akademicką Microsoft 365 Copilot za 18 USD miesięcznie (ok. 70 zł). Przeliczenie po kursie średnim NBP z 8 października 2026 (1 USD = 3,9132 zł). Ceny prywatnych planów zebraliśmy w tekście ile kosztuje ChatGPT Plus w złotówkach.

12 zadań, w których AI odciąża nauczyciela

Każde z tych zadań robisz na treściach ogólnych: temat, klasa, poziom, wymagania z podstawy programowej. Imiona, oceny i opinie o konkretnych dzieciach zostają poza czatem.

1. Scenariusz lekcji. Podajesz temat, klasę, czas i cel, a dostajesz przebieg z podziałem na minuty. Po czym poznasz, że jest dobrze: każdy etap ma konkretne polecenie dla ucznia, a minuty sumują się do 45.
2. Karty pracy na trzech poziomach. To samo zagadnienie w wersji podstawowej, standardowej i rozszerzonej — przydatne w klasie z dużą rozpiętością umiejętności.
3. Tekst uproszczony. Fragment podręcznika przepisany krótszymi zdaniami, z objaśnieniem trudnych słów. Porównaj go z oryginałem: uproszczenie nie może zmienić faktów.
4. Materiały dla ucznia z Ukrainy. Polecenia prostym polskim plus słowniczek polsko-ukraiński najważniejszych terminów. Tłumaczenia terminów przedmiotowych sprawdź w drugim narzędziu — różnice opisujemy w zestawieniu AI do tłumaczenia.
5. Sprawdziany i kartkówki. Zestawy w dwóch grupach z kluczem odpowiedzi; dokładną procedurę znajdziesz w poradniku jak przygotować sprawdzian z ChatGPT.
6. Kryteria sukcesu. AI rozpisuje, co uczeń ma umieć po lekcji, w języku zrozumiałym dla ucznia, wraz z zadaniem do samodzielnego sprawdzenia.
7. Język oceny opisowej. Wpisujesz własne, anonimowe obserwacje, a AI pomaga ułożyć je w zdania. Ocenę formułujesz ty — czat tylko redaguje.
8. Wiadomości do rodziców. Informacja o wycieczce, zebraniu albo zmianie planu, krótko i uprzejmie. Daty, godziny i kwoty wpisujesz ręcznie.
9. Szkielet dokumentacji. Struktura planu pracy wychowawczej czy sprawozdania z realizacji programu. AI daje układ punktów, a liczby i nazwiska uzupełniasz już poza czatem.
10. Początek lekcji. Kilka pomysłów na pierwsze 5 minut: zagadka, pytanie problemowe, krótka dyskusja w parach.
11. Godzina wychowawcza. Scenariusz rozmowy na temat ogólny, np. hejt w sieci albo organizacja nauki przed egzaminem, z pytaniami do dyskusji.
12. Zadania z życia codziennego. Treści zadań z matematyki, fizyki czy geografii osadzone w realnych sytuacjach: zakupy, rachunek za prąd, plan podróży. Każdy wynik przelicz sam — czat potrafi podać błędną odpowiedź z pełnym przekonaniem.

10 promptów do skopiowania

Prompty działają w ChatGPT, Gemini i Copilot Chat. W nawiasach kwadratowych wstaw własne dane — przedmiot, klasę, temat — nigdy imiona uczniów.

1. Scenariusz lekcji

Jesteś nauczycielem [przedmiot]. Przygotuj scenariusz lekcji 45 minut dla klasy [klasa] na temat [temat]. Cel: [co uczeń ma umieć po lekcji]. Podaj przebieg z podziałem na minuty, polecenia dla uczniów i jedno zadanie sprawdzające na koniec. Pisz konkretnie, bez ogólników.

2. Karty pracy na trzech poziomach

Przygotuj kartę pracy na temat [temat] dla klasy [klasa] w trzech wersjach: A — podstawowa, B — standardowa, C — rozszerzona. Każda wersja ma 5 zadań o tej samej tematyce i rosnącej trudności. Na końcu dodaj klucz odpowiedzi do wszystkich wersji.

3. Tekst uproszczony

Przepisz poniższy tekst dla ucznia klasy [klasa], który ma trudności z czytaniem. Zdania najwyżej po 12 słów. Trudne słowa wyjaśnij w nawiasie. Nie dodawaj nowych faktów i nie pomijaj treści merytorycznych.
[wklej tekst]

4. Materiały dla ucznia z Ukrainy

Uczeń klasy [klasa] uczy się polskiego od kilku miesięcy, jego językiem ojczystym jest ukraiński. Przepisz poniższe polecenia prostym językiem polskim. Na końcu dodaj słowniczek 10 najważniejszych terminów z tematu [temat] w układzie: polski — ukraiński — krótkie wyjaśnienie po polsku.
[wklej polecenia]

5. Kartkówka z kluczem

Ułóż kartkówkę na 10 minut z tematu [temat] dla klasy [klasa]: 5 pytań w dwóch grupach (A i B) o tej samej trudności. Dodaj klucz odpowiedzi i punktację, razem 10 punktów.

6. Kryteria sukcesu

Rozpisz kryteria sukcesu do lekcji [temat] w klasie [klasa]: 3–4 zdania zaczynające się od „Potrafię…”, zrozumiałe dla ucznia. Do każdego kryterium dodaj jedno krótkie zadanie, po którym uczeń sam sprawdzi, czy je spełnia.

7. Język oceny opisowej

Na podstawie moich notatek ułóż 4–5 zdań oceny opisowej w języku wspierającym: najpierw mocne strony, potem jedno konkretne zalecenie. Nie dodawaj niczego, czego nie ma w notatkach. Notatki: [obserwacje bez imienia, nazwiska i innych danych ucznia]

8. Wiadomość do rodziców

Napisz krótką wiadomość do rodziców uczniów klasy [klasa] do wysłania przez dziennik elektroniczny. Temat: [np. wycieczka, zebranie]. Ton uprzejmy i rzeczowy, najwyżej 120 słów. Zostaw puste miejsca na datę, godzinę i kwotę.

9. Początek lekcji

Podaj 5 pomysłów na pierwsze 5 minut lekcji [przedmiot] w klasie [klasa] na temat [temat]. Każdy pomysł ma działać bez komputerów i bez drukowania materiałów.

10. Godzina wychowawcza

Przygotuj scenariusz godziny wychowawczej dla klasy [klasa] na temat [np. hejt w internecie]. 45 minut: wprowadzenie, ćwiczenie w grupach, 5 pytań do dyskusji i podsumowanie. Bez odwołań do konkretnych zdarzeń w klasie.

Jak wykorzystać AI na lekcji: 2 scenariusze na 45 minut

Najprostszy i najbezpieczniejszy wariant to praca na koncie nauczyciela wyświetlanym na tablicy interaktywnej lub rzutniku. Uczniowie nie potrzebują wtedy własnych kont, a ty kontrolujesz, co trafia do czatu. Ma to znaczenie, bo regulaminy stawiają granice wieku: ChatGPT wymaga ukończonych 13 lat, a osoby poniżej 18 lat — zgody rodzica lub opiekuna.

Scenariusz A: „Znajdź błąd w odpowiedzi AI”

1. Wprowadzenie (5 min). Wyjaśniasz, że model językowy (program, który przewiduje kolejne słowa tekstu) potrafi zmyślać, a takie zmyślenie nazywa się halucynacją.
2. Pytanie do czatu (5 min). Przy klasie zadajesz pytanie z bieżącego tematu i wyświetlasz odpowiedź.
3. Weryfikacja w grupach (20 min). Grupy sprawdzają każde zdanie w podręczniku lub innym wiarygodnym źródle i oznaczają je: prawda, błąd, nie da się sprawdzić.
4. Omówienie (15 min). Zbieracie błędy na tablicy i spisujecie zasady sprawdzania informacji z AI.

Scenariusz B: „Lepsze pytanie, lepsza odpowiedź”

1. Ogólne polecenie (10 min). Wpisujesz bardzo ogólne pytanie, np. „Opowiedz o fotosyntezie”, i czytacie odpowiedź.
2. Poprawianie polecenia (15 min). Pary dopisują warunki: dla kogo, jak długo, w jakiej formie, z jakim przykładem. Wpisujesz 2–3 ich wersje.
3. Porównanie (10 min). Klasa wybiera najbardziej przydatną odpowiedź i uzasadnia wybór.
4. Zasady (10 min). Spisujecie, czego nie wpisuje się do czatu: imion, adresów, zdjęć, informacji o zdrowiu.

Ustalcie też jasno, kiedy AI wolno użyć w pracy domowej i jak to zaznaczyć. Uczniom, którzy chcą się uczyć z AI samodzielnie, możesz polecić metodę z tekstu jak uczyć się z AI z własnych notatek.

Czego nie robić: ocenianie, profilowanie, dane uczniów

Jednego ministerialnego regulaminu AI dla nauczycieli na stronach MEN nie znaleźliśmy (stan na 8 października 2026). Oficjalne punkty odniesienia to przewodnik Instytutu Badań Edukacyjnych „Do czego AI nie służy” (wśród współautorów są pracownicy ministerstwa edukacji), polska wersja unijnych wytycznych dla pracowników pedagogicznych z 2022 r. na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej — zaktualizowana o generatywną AI i unijny akt o sztucznej inteligencji z 2024 r. — oraz poradnik UODO o danych w szkole. Z przewodnika IBE wynikają cztery zakazy:

• Ocenianie przez AI. Na liście niewłaściwych zastosowań jest ocenianie zachowania i osiągnięć uczniów. Autorzy ostrzegają, że automatyczna ocena widzi powierzchowne cechy pracy, a nie niuanse i kreatywne podejście ucznia. Z tego samego powodu nie proś czatu o charakterystykę czy „profil” ucznia.
• Wyrok na podstawie detektora. Jeśli narzędzie twierdzi, że praca prawdopodobnie nie jest samodzielna, przewodnik radzi zadać uczniowi kilka pytań o tę pracę. Jak działają takie systemy, wyjaśniamy w tekście czy antyplagiat wykrywa ChatGPT.
• Dokumenty wrażliwe w czacie. Protokoły rady pedagogicznej, korespondencja z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, WOPFU (wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia), orzeczenia i opinie nie trafiają do ogólnodostępnych narzędzi AI. Dotyczy to także notatek ze spotkań, na których padają dane uczniów.
• Ślepe zaufanie. Model, który nie zna odpowiedzi, potrafi ją wymyślić. Każdy fakt, datę i wynik sprawdzasz przed lekcją.

Kiedy odpuścić AI

Czat nie pomoże tam, gdzie liczy się znajomość konkretnego dziecka. Trudna rozmowa z rodzicem, konflikt w klasie czy niepokojące zachowanie ucznia to sprawy dla ciebie, wychowawcy, pedagoga i psychologa szkolnego. Dokumenty z danymi uczniów przygotowuj tylko w systemach, które szkoła zatwierdziła. Odpuść też wtedy, gdy nie masz jak sprawdzić odpowiedzi: materiał z niezweryfikowanym błędem kosztuje więcej czasu niż przygotowanie go od zera.

Podsumowanie

Na pytanie, jakie AI dla nauczyciela wybrać, odpowiedź zaczyna się od licencji szkoły: Copilot Chat albo Gemini na koncie szkolnym kosztują 0 zł i lepiej chronią dane. Najwięcej czasu AI oszczędza przy materiałach: scenariuszach, kartach pracy na różnych poziomach, tekstach uproszczonych i wiadomościach do rodziców. Dane uczniów, dokumenty z poradni i ocenianie zostają poza czatem.

Źródła

• Do czego AI nie służy. Przewodnik dla nauczycieli — Instytut Badań Edukacyjnych (Zintegrowana Platforma Edukacyjna), dostęp 8 października 2026
• Wytyczne dla pracowników pedagogicznych dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji i danych w nauczaniu i uczeniu się – aktualizacja — Zintegrowana Platforma Edukacyjna, dostęp 8 października 2026
• Ochrona danych osobowych w szkołach i placówkach oświatowych – poradnik — Urząd Ochrony Danych Osobowych, dostęp 8 października 2026
• Bezpłatne szkolenia o AI dla 11 tysięcy nauczycieli — Ministerstwo Edukacji Narodowej, dostęp 8 października 2026
• Copilot w edukacji — Microsoft, dostęp 8 października 2026
• Gemini for Education — Google for Education, dostęp 8 października 2026
• Czego potrzebujesz, aby zalogować się w aplikacjach z Gemini — Google, dostęp 8 października 2026
• Terms of Use — OpenAI, dostęp 8 października 2026
• ChatGPT Plans — OpenAI, dostęp 8 października 2026
• Kurs średni USD, tabela A — Narodowy Bank Polski, dostęp 8 października 2026