aibaza.pl
Wygląd strony

Opinia o uczniu i ocena opisowa z AI — bez danych dziecka

Opinia o uczniu pisana z AI jest bezpieczna tylko w jednym układzie: ty obserwujesz i oceniasz, a czat redaguje język z twoich notatek pozbawionych danych dziecka. Do rozmowy nie trafiają imię, klasa, szkoła, informacje o zdrowiu ani sytuacja rodzinna. Tak przygotujesz ocenę opisową czy informację dla rodziców. Opinii dla poradni psychologiczno-pedagogicznej lub sądu nie przygotowuj w AI wcale.

Sprawdzone : fakty i ceny. Tekst powstał z pomocą AI i sprawdziła go redakcja: Jak powstają teksty

W skrócie

  • AI może tylko zredagować język z twoich notatek — obserwacje i ocena należą do nauczyciela.
  • Do czatu nie trafia nic, po czym da się rozpoznać dziecko: imię, klasa, szkoła, zdrowie, sytuacja rodzinna, rzadkie szczegóły.
  • Opinii dla poradni psychologiczno-pedagogicznej ani sądu nie przygotowuj w narzędziach AI — przewodnik IBE wymienia takie dokumenty wprost.
  • Konto szkolne nie zwalnia z ostrożności: o danych uczniów w narzędziach AI decyduje dyrektor, a doradza inspektor ochrony danych.

Prawo i dane

To informacja o przepisach i zaleceniach według stanu na 9 października 2026, a nie porada prawna. Za przetwarzanie danych uczniów odpowiada szkoła, którą reprezentuje dyrektor — w razie wątpliwości pytaj dyrektora i inspektora ochrony danych (IOD) szkoły.

Co wolno, a czego nie: szybka tabela

Dokument Czy AI może pomóc Warunek
Śródroczna lub roczna ocena opisowa (klasy I–III) Tak, w redakcji języka Notatki bez danych dziecka; treść oceny ustalasz ty
Ocena opisowa bieżąca lub w starszych klasach, jeśli przewiduje ją statut Tak, w redakcji języka Jak wyżej
Informacja zwrotna do pracy ucznia Tak, z twoich uwag Nie wklejasz pracy z podpisem; to ty wskazujesz, co jest dobre, a co do poprawy
Opinia o uczniu dla rodziców, np. na zebranie Tak, w redakcji języka Notatki bez danych dziecka
Opinia dla poradni psychologiczno-pedagogicznej albo sądu Nie Przewodnik IBE: korespondencja z poradnią poza narzędziami AI
WOPFU, protokoły rady pedagogicznej, notatki ze spotkań o uczniu Nie Przewodnik IBE wymienia te dokumenty wprost

Skąd ocena opisowa w klasach I–III: według art. 44i ust. 1 ustawy o systemie oświaty śródroczne i roczne oceny klasyfikacyjne z zajęć edukacyjnych oraz z zachowania są tam ocenami opisowymi. Oceny bieżące mogą być opisowe, jeśli przewiduje to statut szkoły. Od klasy IV statut może przewidzieć opisowe także oceny klasyfikacyjne, ale roczne ustala się wtedy również w skali stopni (art. 44i ust. 2, 4 i 5).

Czego potrzebujesz

  • Notatek z obserwacji z całego okresu. AI nie doda wiedzy o dziecku — zredaguje tylko to, co zapiszesz. Im konkretniejsze notatki („czyta płynnie teksty z podręcznika, myli się przy dłuższych wyrazach”), tym lepszy szkic.
  • Wymagań i kryteriów ze statutu szkoły. Ustawa opisuje ocenianie osiągnięć jako rozpoznawanie przez nauczycieli poziomu i postępów ucznia w stosunku do wymagań z podstawy programowej i programu nauczania (art. 44b ust. 3), a ocenianie zachowania — jako rozpoznawanie, jak uczeń respektuje zasady współżycia społecznego, normy etyczne i obowiązki ze statutu (art. 44b ust. 4).
  • Czatu AI. Wystarczy plan bezpłatny, bo do rozmowy nie wpisujesz danych. Jeśli szkoła ma konto szkolne Microsoft albo Google, wybierz je — co dają szkolne licencje, opisujemy w przewodniku jakie AI dla nauczyciela.
  • 10–15 minut na jedną ocenę. Najwięcej czasu zajmuje sprawdzenie szkicu, nie jego wygenerowanie.

Ocena opisowa z AI w 4 krokach

  1. Zapisz obserwacje bez danych dziecka. Zamiast imienia wpisz [UCZEŃ]. Usuń klasę z literą oddziału, nazwę szkoły, daty, informacje o zdrowiu i diagnozach, sytuację rodzinną oraz rzadkie szczegóły, np. jedyny w klasie wyjazd na zawody. RODO chroni nie tylko osoby nazwane z imienia, ale też możliwe do zidentyfikowania pośrednio, m.in. po czynnikach określających ich psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość (art. 4 pkt 1). Po czym poznasz, że dobrze: osoba spoza szkoły, która przeczyta notatki, nie wskaże dziecka.
  2. Wklej prompt redakcyjny. Gotowe wersje są niżej. Każda ma tę samą kolejność, co cele oceniania wewnątrzszkolnego w ustawie: przekazać uczniowi, co zrobił dobrze i jak powinien się dalej uczyć, oraz motywować go do dalszych postępów (art. 44b ust. 5). Po czym poznasz, że dobrze: szkic zaczyna się od mocnych stron i kończy konkretną wskazówką.
  3. Sprawdź szkic zdanie po zdaniu. Każde zdanie musi mieć pokrycie w notatkach. Wykreśl etykiety („leniwy”, „nadpobudliwy”), przypuszczenia o przyczynach trudności i zachwyty, których nie zapisałeś. Jeśli używasz tego samego promptu dla całej klasy, przeczytaj kilka ocen obok siebie — łatwo o identyczne zdania u różnych dzieci. Po czym poznasz, że dobrze: rodzic rozpozna w tekście swoje dziecko, a nie szablon.
  4. Dopisz dane i przenieś ocenę do dziennika poza czatem. Imię i inne dane uzupełniasz już w dzienniku elektronicznym albo w dokumencie szkoły. Gotowej oceny z danymi nie wklejasz z powrotem do czatu „do ostatniej poprawki”. Po czym poznasz, że dobrze: w historii rozmów z AI nie ma żadnego imienia ucznia.

Gotowe prompty: ocena opisowa, zachowanie, informacja zwrotna

Prompty działają w ChatGPT, Gemini i Copilot Chat. W nawiasach kwadratowych wpisz własne obserwacje — nigdy dane ucznia.

Prompt 1: śródroczna ocena opisowa z zajęć edukacyjnych

Jesteś redaktorem tekstów szkolnych. Na podstawie moich notatek z obserwacji ułóż śródroczną ocenę opisową ucznia klasy [I/II/III] szkoły podstawowej. Uczeń jest oznaczony jako [UCZEŃ] — zostaw to oznaczenie bez zmian.
Układ dla każdego obszaru: co uczeń robi dobrze, nad czym pracuje, jedna konkretna wskazówka, jak może się dalej uczyć.
Zasady:
- używaj wyłącznie informacji z notatek; nie dodawaj cech, przyczyn trudności ani przypuszczeń,
- język zrozumiały dla rodzica i wspierający dla dziecka, bez ocen osobowości i bez etykiet,
- jeśli do któregoś obszaru brakuje notatek, wpisz [DO UZUPEŁNIENIA] zamiast zgadywać,
- najwyżej 3 zdania na obszar.
Notatki według obszarów: [obszar z dziennika]: [obserwacje]; [obszar]: [obserwacje]

Po wklejeniu uzupełnij pola w nawiasach kwadratowych — AI nie zna Twoich danych.

Prompt 2: ocena opisowa zachowania

Na podstawie moich notatek ułóż ocenę opisową zachowania [UCZNIA] w 4–6 zdaniach. Kryteria oceny zachowania ze statutu naszej szkoły: [wklej kryteria]. Odnoś się tylko do zachowań z notatek, opisuj konkretne sytuacje bez dat i bez imion innych dzieci. Najpierw mocne strony, potem jeden obszar do pracy i propozycja, jak go wspierać. Nie oceniaj charakteru i nie dodawaj niczego spoza notatek.
Notatki: [obserwacje]

Prompt 3: informacja zwrotna do pracy ucznia z twoich uwag

Przeredaguj moje uwagi do pracy pisemnej ucznia na informację zwrotną dla dziecka z klasy [klasa]: 2 zdania o tym, co jest dobre, 1 zdanie o tym, co poprawić, i 1 konkretna wskazówka na następną pracę. Pisz bezpośrednio do ucznia, prostym językiem. Nie zmieniaj sensu moich uwag i nie dodawaj nowych.
Moje uwagi: [uwagi bez imienia ucznia]

Po wygenerowaniu szkicu możesz poprosić o kontrolę:

Polecenie do skopiowania

Porównaj tekst oceny z notatkami poniżej. Wypisz każde zdanie oceny, które zawiera informację, ocenę lub sugestię, której nie ma w notatkach. Wskaż też sformułowania, które mogą brzmieć jak etykieta albo ocena osobowości dziecka.
Notatki: [notatki]
Ocena: [szkic]

Uwaga

Kontrola przez czat nie zastępuje twojej. Model, który napisał szkic, może przeoczyć własne dopowiedzenie — przewodnik dla nauczycieli na ZPE przypomina, że „nie wszystkie treści generowane przez AI odzwierciedlają stan faktyczny”. Przyda się wzór uzasadnienia oceny z zachowania z przykładami.

Czego AI nie robi: ocena, charakterystyka, diagnoza

  • Nie ocenia. Przewodnik IBE „Do czego AI nie służy” wymienia ocenianie zachowań oraz osiągnięć uczniów wśród niewłaściwych zastosowań AI przez nauczycieli. Nie proś czatu o „ocenę na podstawie pracy” ani o propozycję oceny. Z tego samego powodu nie oceniaj prac uczniów samym czatem — piszemy o tym też w poradniku jak przygotować sprawdzian z ChatGPT.
  • Nie charakteryzuje dziecka. Prośba o „profil” albo „charakterystykę ucznia” z kilku zdań notatek kończy się uogólnieniami, których nie zaobserwowałeś.
  • Nie zgaduje diagnoz. Pytanie „czy to może być dysleksja albo ADHD” to już rozmowa o zdrowiu dziecka. Dane dotyczące zdrowia należą według art. 9 RODO do szczególnych kategorii danych, a diagnozę stawia specjalista, nie nauczyciel ani czat. Dostosowanie materiałów do zaleceń z opinii poradni, opisanych ogólnie i bez danych dziecka, pokazujemy w poradniku karty pracy z AI.
  • Nie pracuje z dokumentami o uczniu. Przewodnik IBE pisze, by pod żadnym pozorem nie używać narzędzi AI do pracy z protokołami rad pedagogicznych, korespondencją z poradnią (w tym opiniami o dziecku wymaganymi przez poradnię albo sąd) i WOPFU. Wśród niewłaściwych zastosowań wymienia też bezpłatne narzędzia AI do notatek z kluczowych spotkań, na których padają dane uczniów — zanim włączysz takie funkcje na zebraniu, przeczytaj, jak działają notatki ze spotkań z AI w Teams, Zoomie i Meet.

Konto szkolne zmienia mniej, niż się wydaje

Konto szkolne lepiej chroni rozmowy, ale nie zmienia zasady, kto decyduje o danych uczniów. Według poradnika UODO przygotowanego we współpracy z MEN administratorem danych uczniów jest szkoła, którą reprezentuje dyrektor. To dyrektor ma zapewnić zgodne z prawem przetwarzanie danych i odpowiada za działania wszystkich osób upoważnionych do ich przetwarzania.

Przewodnik IBE idzie w tę samą stronę. W rozmowie z ogólnodostępnym AI nie należy przekazywać żadnych danych osobowych ani danych objętych tajemnicą rady pedagogicznej. Szkoła, która chce przetwarzać takie dane, powinna korzystać z zamkniętego środowiska, które sama kontroluje — a i wtedy autorzy przypominają o ryzyku wycieku. Wniosek dla ciebie: nawet na koncie szkolnym dane ucznia wpisujesz tylko wtedy, gdy dyrektor wprost na to pozwolił. Ogólne zasady opisujemy w tekście co wolno wkleić do ChatGPT, a czego nie.

Kiedy odpuścić AI

  • Opinia trafi do poradni, sądu albo innej instytucji. Piszesz ją sam, według wzoru szkoły lub instytucji, jeśli taki istnieje.
  • Notatki są ubogie. Z dwóch zdań obserwacji czat zrobi akapit ogólników. Lepiej wrócić do obserwacji niż wysłać rodzicom szablon.
  • Sprawa jest trudna wychowawczo. Konflikt, niepokojące zachowanie czy sygnały krzywdzenia dziecka to tematy dla wychowawcy, pedagoga i psychologa szkolnego oraz procedur szkoły, a nie dla czatu.
  • Nie potrafisz opisać sytuacji bez szczegółów, które zdradzają dziecko. Wtedy redagujesz tekst sam.

Podsumowanie

AI przyspiesza pisanie oceny opisowej i informacji dla rodziców tylko wtedy, gdy jest redaktorem twoich notatek. Obserwujesz i oceniasz ty, a czat układa zdania w kolejności: co uczeń robi dobrze, nad czym pracuje, jak może się dalej uczyć. Danych dziecka do rozmowy nie wpisujesz, każdy szkic sprawdzasz z notatkami, a opinii dla poradni czy sądu, WOPFU i protokołów rady pedagogicznej nie przygotowujesz w narzędziach AI. Szczegółowo, jak napisać scenariusz lekcji z pomocą AI, opisaliśmy osobno.

Źródła

Najczęstsze pytania

Czy nauczyciel może napisać opinię o uczniu z ChatGPT?

Może użyć czatu do redakcji języka, jeśli wpisze wyłącznie własne obserwacje bez danych, po których da się rozpoznać dziecko. Treść opinii — co uczeń umie, nad czym ma pracować — ustala nauczyciel. Opinii dla poradni psychologiczno-pedagogicznej czy sądu przewodnik IBE nie pozwala przygotowywać w narzędziach AI.

Jakie dane ucznia wolno wpisać do czatu?

Żadnych, które pozwalają go rozpoznać. RODO obejmuje także osoby możliwe do zidentyfikowania pośrednio, np. po klasie, sytuacji rodzinnej czy nietypowym zdarzeniu. Do czatu wpisujesz opis zachowań i umiejętności z oznaczeniem [UCZEŃ], bez informacji o zdrowiu, diagnozach i rodzinie. Imię dopisujesz dopiero w dzienniku.

Jak napisać ocenę opisową z pomocą AI?

Najpierw zapisz własne obserwacje w obszarach z dziennika, bez danych dziecka. Potem poproś czat o zredagowanie ich w kolejności: co uczeń robi dobrze, nad czym pracuje, jak może się dalej uczyć. Szkic sprawdź zdanie po zdaniu z notatkami i przenieś do dziennika, dopisując dane poza czatem.

Czy AI może ocenić ucznia?

Nie. Ustawa o systemie oświaty opisuje ocenianie osiągnięć jako rozpoznawanie przez nauczycieli poziomu i postępów ucznia, a przewodnik IBE dla nauczycieli wymienia ocenianie zachowań i osiągnięć uczniów wśród niewłaściwych zastosowań AI. Czat nie widział dziecka przez semestr — może tylko ułożyć zdania z tego, co zaobserwowałeś.

Czy opinię do poradni można przygotować w AI?

Nie. Przewodnik „Do czego AI nie służy” na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej wśród dokumentów, z którymi pod żadnym pozorem nie należy pracować w narzędziach AI, wymienia korespondencję z poradnią, w tym opinie o dziecku wymagane przez poradnię lub sąd. Taką opinię piszesz sam, a wątpliwości konsultujesz z pedagogiem, dyrektorem lub IOD.

Historia zmian w tekście

  1. Publikacja.

Widzisz błąd? Zgłoś go — poprawimy i dopiszemy tu zmianę.

Powiązane teksty

  1. AI dla dyrektora szkoły: 8 zadań, zasady AI i dane uczniów

    PrzewodnikOpublikowano 9 minut czytania

  2. AI do tworzenia kart pracy: 3 poziomy, klucz i wydruk

    PoradnikOpublikowano 7 minut czytania

  3. ChatGPT do sprawdzianów: test, kartkówka i klucz odpowiedzi

    PoradnikOpublikowano 10 minut czytania