aibaza.pl

Podstawy pracy z AI · Lekcja 3 z 5 · 3 min

Dobre polecenie w 4 krokach

Czat AI nie zna twojej sytuacji, więc jakość odpowiedzi zależy głównie od tego, co mu napiszesz. Dobre polecenie (prompt) ma cztery elementy: rolę, zadanie, kontekst i format. Dopisanie ich zajmuje minutę, a zamienia ogólnik w tekst, który da się wysłać. W tej lekcji zbudujesz takie polecenie od zera.

Po tej lekcji umiesz

  • napisać polecenie z czterech elementów: rola, zadanie, kontekst, format
  • dodać ograniczenia, które chronią przed zmyślaniem
  • poprawić słabą odpowiedź jednym zdaniem zamiast pisać wszystko od nowa

Cztery elementy polecenia

  1. Rola: kim ma być czat. „Jesteś doświadczonym sprzedawcą”, „Jesteś redaktorem, który pisze prostym językiem”. Rola ustawia słownictwo i punkt widzenia.
  2. Zadanie: co dokładnie ma zrobić. Jeden czasownik na początku: napisz, streść, popraw, porównaj, wypisz. „Pomóż mi z mailem” to nie zadanie, „napisz odpowiedź na reklamację” już tak.
  3. Kontekst: dla kogo i po co. Kto przeczyta tekst, co się wydarzyło, jaki jest cel. To element, którego początkujący pomijają najczęściej, a który zmienia najwięcej.
  4. Format: jak ma wyglądać wynik. Długość („maksymalnie 6 zdań”), forma („lista”, „tabela z kolumnami…”), dodatki („temat maila w pierwszej linii”).

Do formatu dopisz ograniczenia: czego nie robić. Na przykład „bez obietnic rabatu”, „nie zmieniaj liczb”, „nie wymyślaj faktów, których nie podałem”.

Przykład: źle i dobrze

Źle:

Napisz maila do szefa o urlop.

Dostaniesz poprawny, ale nijaki tekst z wymyślonymi datami i powodem, którego nie podałeś.

Dobrze:

Jesteś asystentem, który pisze krótkie, uprzejme maile służbowe. Napisz maila do mojej kierowniczki z prośbą o urlop od 12 do 16 maja. Kontekst: w tym czasie kończymy projekt, ale moje zadania przejmie kolega Adam, który już się zgodził. Format: temat maila w pierwszej linii, maksymalnie 5 zdań, zwracaj się „Pani Kierownik”. Nie dodawaj powodu urlopu.

Drugie polecenie jest dłuższe o kilka zdań, ale wynik nadaje się do wysłania po jednym czytaniu.

Dopytuj zamiast pisać od nowa

Rzadko pierwsza odpowiedź jest idealna i to normalne. Zamiast poprawiać całe polecenie, dopisz w tej samej rozmowie jedno zdanie:

  • „krócej, maksymalnie 3 zdania”,
  • „bardziej formalnie” albo „cieplej”,
  • „zamień akapity na punkty”,
  • „zostaw treść, popraw tylko błędy”.

Możesz też poprosić czat, żeby sam dopytał: „Zanim napiszesz, zadaj mi 3 pytania, których odpowiedzi poprawią tekst”. To dobry sposób, gdy nie wiesz, jaki kontekst podać.

Długość polecenia i gotowe wzory

Polecenie nie musi być krótkie. Kilka zdań kontekstu to dla czatu mało, a dla ciebie różnica między ogólnikiem a gotowym tekstem. Gdy wklejasz długi dokument, sprawdź w liczniku znaków i tokenów, ile go jest. Tokeny to jednostki, w których czaty liczą tekst; licznik pokazuje je w przybliżeniu, bo każdy model dzieli tekst trochę inaczej.

Nie musisz też wymyślać wszystkiego sam. Sprawdzone wzory do pracy, szkoły i domu znajdziesz w bibliotece promptów: kopiujesz, wpisujesz swoje dane w nawiasy i gotowe.

Wskazówka

Jeśli jakieś polecenie dobrze ci działa, zapisz je w notatkach. Za tydzień podmienisz tylko kontekst i oszczędzisz kilka minut.

Zadanie na 5 minut

Weź jedną prawdziwą sprawę z tego tygodnia: mail, ogłoszenie, wiadomość do szkoły dziecka, odpowiedź klientowi. Wypełnij szablon i porównaj wynik z tym, co dałoby jedno zdanie.

Polecenie: szablon 4 elementów

Jesteś [ROLA, np. doświadczonym pracownikiem obsługi klienta].
Zadanie: [CO MA ZROBIĆ, np. napisz odpowiedź na reklamację butów].
Kontekst: [DLA KOGO I CO SIĘ STAŁO, np. klientka czeka 10 dni na zwrot pieniędzy, zwrot zlecono wczoraj].
Format: [JAK MA WYGLĄDAĆ, np. maksymalnie 6 zdań, zwracaj się „Pani”, bez emotikonów].
Jeśli brakuje ci jakiejś informacji, wpisz [DO UZUPEŁNIENIA] zamiast ją wymyślać.

Po wklejeniu uzupełnij pola w nawiasach kwadratowych — AI nie zna Twoich danych.

Co sprawdzić w wyniku:

  • Czy tekst ma wszystkie fakty, które podałeś, i żadnych nowych?
  • Czy długość i forma zgadzają się z tym, o co prosiłeś w formacie?
  • Czy w miejscach bez danych pojawiło się [DO UZUPEŁNIENIA] zamiast zmyślonych szczegółów?
  • Czy jedna poprawka w tej samej rozmowie („krócej”, „cieplej”) wystarczy, żeby tekst był gotowy?

Sprawdź się

3 pytania. Wynik nie wpływa na certyfikat, służy tylko tobie.

1. Który dopisek najbardziej poprawi polecenie „napisz maila”?
Pokaż odpowiedź

Poprawna odpowiedź: Do kogo piszesz, w jakiej sprawie i jakim tonem. Czat nie zna twojej sytuacji. Adresat, sprawa i ton to kontekst, bez którego dostaniesz ogólnik.

2. Co daje dopisek „Jeśli czegoś nie wiesz, wpisz [DO UZUPEŁNIENIA]”?
Pokaż odpowiedź

Poprawna odpowiedź: Zmniejsza ryzyko, że czat dopisze zmyślone szczegóły. Model z natury uzupełnia luki prawdopodobnymi treściami. Wyraźne pozwolenie na lukę ogranicza zgadywanie.

3. Do czego służy element „format” w poleceniu?
Pokaż odpowiedź

Poprawna odpowiedź: Mówi, jak ma wyglądać wynik: długość, lista, tabela, temat maila. Format to opis kształtu odpowiedzi. Dzięki niemu dostajesz od razu tekst gotowy do użycia, a nie wypracowanie.

Pogłęb temat

  1. AI do pisania maili: 10 promptów, Copilot i Pomóż mi pisać

    PoradnikOpublikowano 10 min czytania

  2. AI do pisania pism: 6 promptów na podanie i reklamację

    PoradnikOpublikowano 10 min czytania

Lekcja sprawdzona . Prowadzi Redakcja aibaza.pl, tekst powstał z pomocą AI: Jak powstają teksty. Ceny narzędzi znajdziesz w Indeksie cen AI.