Polski ChatGPT: Bielik i PLLuM — gdzie za darmo, jak uruchomić
Polski ChatGPT to potoczna nazwa dwóch otwartych modeli językowych: Bielika (Fundacja SpeakLeash i ACK Cyfronet AGH) i PLLuM (sojusz HIVE AI koordynowany przez NASK). Oba są bezpłatne, a ich podstawowe wersje mają licencję Apache 2.0, która pozwala na użycie komercyjne. Bielika wypróbujesz w czacie po zalogowaniu albo na własnym komputerze, PLLuM — w asystencie mObywatela. Do pracy z plikami i pakietem biurowym więcej funkcji dają ChatGPT i Gemini.
Sprawdzone : fakty i ceny. Tekst powstał z pomocą AI i sprawdziła go redakcja: Jak powstają teksty
Werdykt w skrócie: dla kogo które
Bielik
Gdy chcesz uruchomić polski model na własnym komputerze lub serwerze, tak żeby rozmowy nie trafiały do zewnętrznego dostawcy. Licencja Apache 2.0 pozwala na użycie w firmie.
PLLuM
Gdy szukasz informacji o usługach publicznych — przez asystenta w mObywatelu. Instytucjom i firmom PLLuM 4B i 12B dają otwarty model do własnych wdrożeń.
ChatGPT
Gdy potrzebujesz gotowej usługi z aplikacją, plikami i wyszukiwaniem, bez instalowania czegokolwiek. Płatnie od 34,99 zł (Go).
Gemini
Gdy pracujesz w Gmailu i Dokumentach Google i chcesz asystenta w tym samym ekosystemie. Płatnie od 23,99 zł (Google AI Plus).
Serwis niezależny — niepowiązany z producentami
Zestawienie opiera się na stronach projektów, kartach modeli w serwisie Hugging Face i komunikatach gov.pl sprawdzonych 14 października 2026, a nie na naszym teście jakości odpowiedzi. Na końcu znajdziesz pięć zadań, którymi w kwadrans porównasz Bielika z ChatGPT i Gemini na własnych przykładach.
Bielik, PLLuM czy ChatGPT — porównanie w tabeli
| Kryterium | Bielik | PLLuM | ChatGPT i Gemini |
|---|---|---|---|
| Kto rozwija | Fundacja SpeakLeash z ACK Cyfronet AGH i społecznością (non-profit) | sojusz HIVE AI: 8 instytucji, koordynator NASK; finansowanie Ministerstwa Cyfryzacji | OpenAI i Google |
| Cena | 0 zł | 0 zł | 0 zł w wersjach bezpłatnych; płatne od 23,99 zł (Google AI Plus) i 34,99 zł (ChatGPT Go) / mies. |
| Licencja | Apache 2.0, użycie komercyjne dozwolone | 4B i 12B: Apache 2.0; Llama-PLLuM 8B i 70B: licencja Llama 3.1 | regulamin usługi, modeli nie pobierzesz |
| Czat w przeglądarce | chat.bielik.ai, po zalogowaniu kontem SpeakLeash | pllum.clarin-pl.eu (interfejs „PLLuM 8x7B-2025”) | chatgpt.com, gemini.google.com |
| W telefonie | brak aplikacji do czatu; aplikacja Obywatel Bielik służy do zbierania zdjęć do trenowania modelu | asystent w aplikacji mObywatel (tylko usługi publiczne) | aplikacje na iOS i Androida |
| Na własnym komputerze | tak: LM Studio, Ollama, llama.cpp | tak: pliki modeli w serwisie Hugging Face | nie |
| Gdzie trafiają rozmowy | przy uruchomieniu lokalnym zostają na twoim sprzęcie | w mObywatelu: nie wpisuj danych osobowych | na serwery producenta |
| Pliki, wyszukiwanie w sieci, pakiet biurowy | zależnie od programu, w którym uruchomisz model | asystent w mObywatelu: nie | tak, zakres zależy od planu |
Ceny brutto, stan na 8 października 2026; przy planach Google mogą według pomocy Google dojść lokalne podatki. Dane o modelach i czatach — stan na 14 października 2026.
Bielik czy PLLuM: który to „polski ChatGPT”?
Żaden z nich nie jest oficjalnym „polskim ChatGPT”. ChatGPT to gotowa usługa firmy OpenAI, z aplikacją, kontem i cennikiem. Bielik i PLLuM to przede wszystkim modele językowe — pliki, które instytucja, firma albo ty sam możesz pobrać i uruchomić w wybranym programie. Czat w przeglądarce jest dodatkiem, nie głównym produktem.
Bielik to według strony projektu „europejska rodzina otwartych modeli językowych, stworzona w Polsce”. Rozwija go Fundacja SpeakLeash z partnerami i społecznością, a karty modeli wskazują jako twórców SpeakLeash i ACK Cyfronet AGH (trening na superkomputerach Athena i Helios). Najnowsza seria to v3.0: Bielik-11B-v3.0-Instruct (11 mld parametrów — w uproszczeniu to rozmiar modelu) obejmuje 32 języki europejskie i jest optymalizowany pod polski. Są też mniejsze warianty: Minitron 7B, 4.5B i 1.5B.
PLLuM zaczął się w 2024 roku jako projekt konsorcjum, a od 2025 roku rozwija go HIVE AI — sojusz ośmiu instytucji koordynowany przez NASK, finansowany przez Ministerstwo Cyfryzacji. Najnowsza seria 2512 (grudzień 2025) ma modele 4B i 12B oraz większe Llama-PLLuM 8B i 70B, w wariantach base, instruct i chat (70B tylko instruct i chat). Wersja „chat” jest dostrojona do rozmowy i według karty modelu bezpieczniejsza w dialogu. PLLuM jest pomyślany m.in. pod administrację — jak urzędy z niego korzystają, opisujemy w tekście o AI w urzędzie.
Gdzie porozmawiać z Bielikiem i PLLuM za darmo
Bez instalowania czegokolwiek masz trzy drogi:
- Czat Bielika — chat.bielik.ai. Strona przekierowuje do logowania kontem SpeakLeash. 14 października 2026 ekran logowania pozwalał wejść m.in. przez konto Google, Apple, Facebook, LinkedIn, GitHub albo PLGrid. Cennika ani limitów czatu strona projektu nie podaje.
- Czat PLLuM — pllum.clarin-pl.eu. Link do niego daje strona HIVE AI w serwisie NASK. Interfejs nosi nazwę „PLLuM 8x7B-2025”, ma regulamin, historię rozmów i licznik z limitem 16 tys. znaków na jedną wiadomość, a pod polem tekstu przypomina, że model może się mylić.
- Asystent w mObywatelu. Działa na PLLuM od 31 grudnia 2025 roku dla wszystkich z aplikacją w wersji 4.71.1 lub nowszej, poza mObywatelem Junior. Znajdziesz go obok powiadomień w prawym górnym rogu albo w menu Więcej. Pomaga znaleźć wnioski i formularze i podpowiada, jak załatwić sprawę, np. dowód, paszport czy zastrzeżenie numeru PESEL.
Uwaga
Asystent w mObywatelu nie pisze tekstów na zamówienie, nie interpretuje przepisów i nie ma dostępu do rejestrów państwowych, więc nie powie nic o twojej konkretnej sprawie. Ministerstwo Cyfryzacji prosi wprost, żeby nie wpisywać w czat danych osobowych.
O czacie Bielika w aplikacji InPost Mobile pisały media przy akcji „Nakarm Bielika” w grudniu 2025 roku. W komunikacie InPost z 16 czerwca 2026 o nowym asystencie zakupowym Bielik nie jest wymieniony, więc nie traktuj aplikacji InPost jako miejsca do pracy z Bielikiem.
Jak uruchomić Bielika na własnym komputerze
Model uruchomiony lokalnie odpowiada bez chmury — treść rozmowy nie wychodzi z twojego komputera. Strona projektu poleca do tego program LM Studio, który nie wymaga programowania. Wymagania LM Studio: na Windows procesor x64 z obsługą AVX2 albo ARM, zalecane co najmniej 16 GB RAM i 4 GB VRAM (pamięci karty graficznej); na Macu procesor Apple Silicon, macOS 14 lub nowszy i zalecane 16 GB RAM.
- Zainstaluj LM Studio ze strony lmstudio.ai. Warunki korzystania w firmie sprawdź w regulaminie programu.
- Znajdź Bielika. Włącz tryb Power User (przełącznik na dole), otwórz widok Discover i wpisz „Bielik”. Poradnik projektu pokazuje wersję 11B v2.6; najnowsza seria w serwisie Hugging Face to v3.0.
- Wybierz kwantyzację i pobierz. Kwantyzacja to kompresja modelu: mniejszy plik i mniej pamięci kosztem części dokładności. Poradnik podaje przykład Q8 (8-bitowe wagi), który dla wersji 11B v2.6 wymaga ok. 11 GB pamięci. Kliknij Download.
- Rozmawiaj. W widoku Chat wybierz model u góry i wpisz pytanie na dole. Autor poradnika poleca temperaturę 0,1 (ustawienie losowości odpowiedzi) i nowy czat przy każdym niezwiązanym pytaniu.
Po czym poznasz, że działa lokalnie: model odpowiada także po wyłączeniu Wi-Fi.
Jeśli wolisz Ollamę, wystarczy jedno polecenie w terminalu (oknie poleceń systemu):
ollama run SpeakLeash/bielik-11b-v3.0-instruct:Q4_K_M
Ile miejsca i pamięci potrzebuje Bielik
| Wariant modelu | Rozmiar pliku | Kontekst |
|---|---|---|
| Bielik 11B v3.0, Q4_K_M | 6,7 GB | 32 tys. tokenów |
| Bielik 11B v3.0, Q8_0 | 12 GB | 32 tys. tokenów |
| Bielik 11B v3.0, bf16 (pełna precyzja) | 22 GB | 32 tys. tokenów |
| Bielik 4.5B v3.0, Q8_0 | 5,1 GB | 8 tys. tokenów |
| Bielik 4.5B v3.0, FP16 | 9,5 GB | 8 tys. tokenów |
Rozmiary według biblioteki Ollama, stan na 14 października 2026. Kontekst to ilość tekstu, którą model widzi naraz, liczona w tokenach (fragmentach słów). SpeakLeash nie publikuje oficjalnych wymagań RAM i VRAM. Poradnik projektu podaje za to, że pełna 16-bitowa wersja 11B wymaga co najmniej 22 GB pamięci, a o szybkości decyduje sprzęt: model mieszczący się w pamięci karty graficznej pisze ok. 50 tokenów na sekundę, a mieszczący się tylko w RAM — ok. 1–5 tokenów na sekundę.
Wskazówka
Masz komputer z 8 GB RAM? LM Studio zaleca 16 GB, a o Macach z 8 GB pisze, że program może na nich działać, ale z mniejszymi modelami i krótszymi kontekstami. Na słabszym sprzęcie zacznij od Bielika 4.5B w wersji Q8_0 (plik 5,1 GB), a po wersję 11B sięgnij na komputerze z kartą graficzną.
Licencja i dane: kiedy Bielik opłaca się firmie
Bielik-11B-v3.0-Instruct i Bielik-4.5B-v3.0-Instruct mają licencję Apache 2.0, a strona projektu pisze o możliwości komercyjnego wykorzystania. Pobranie plików z Hugging Face wymaga logowania i zgody na udostępnienie twórcom danych kontaktowych. W PLLuM licencja zależy od modelu: 4B i 12B z serii 2512 mają Apache 2.0, a Llama-PLLuM 8B i 70B — licencję Llama 3.1 firmy Meta z własnymi warunkami, które przeczytasz przed wdrożeniem.
Sam model kosztuje 0 zł, ale płacisz sprzętem i czasem osoby, która go uruchomi i utrzyma. Lokalny Bielik ma sens, gdy:
- treści nie mogą trafić do zewnętrznego dostawcy — umowy, dokumentacja wewnętrzna, korespondencja z klientami,
- potrzebujesz modelu bez dostępu do internetu albo na firmowym serwerze dla kilku osób,
- masz w firmie kogoś, kto zadba o instalację, aktualizacje i kopie.
Nie ma sensu, gdy na co dzień potrzebujesz wyszukiwania w sieci, pracy na plikach i integracji z Wordem czy Gmailem — to dają gotowe usługi, które zestawiamy w porównaniu Gemini czy ChatGPT z Copilotem i Claude. Ten sam podział na usługę i model o otwartych wagach opisujemy przy bezpieczeństwie DeepSeeka.
Twórcy uczciwie piszą o ograniczeniach. Karta Bielika mówi, że model nie ma mechanizmów moderacji i może podawać nieprawdziwe informacje, więc nie służy do sprawdzania faktów. Karta PLLuM ostrzega przed zmyśleniami i zaleca nadzór człowieka w zastosowaniach wrażliwych i regulowanych.
Prawo i dane
Model na własnym sprzęcie rozwiązuje problem przekazywania danych dostawcy, ale nie zwalnia z RODO. Jeśli w promptach pojawiają się dane klientów lub pracowników, firma nadal je przetwarza — ustal zasady z inspektorem ochrony danych i zapisz je w polityce AI w firmie. To informacja, nie porada prawna.
Sprawdź sam w 15 minut: te same zadania w Bieliku, ChatGPT i Gemini
Producenci nie publikują porównań jakości polszczyzny, więc rozstrzygnij to na własnych przykładach. Otwórz czat Bielika (albo LM Studio), darmowy ChatGPT i darmowy Gemini. W każdym zacznij nową rozmowę, wklej ten sam prompt i nic nie dopisuj. Materiał wybierz bez danych osobowych.
- Mail do klienta.
Polecenie do skopiowania
Napisz uprzejmy mail do klienta po polsku: dostawa zamówienia opóźni się o 5 dni roboczych z powodu braków u dostawcy. Zaproponuj 5% rabatu na kolejne zamówienie albo możliwość anulowania bez kosztów. Maksymalnie 120 słów, ton profesjonalny, bez przesadnych przeprosin.
- Korekta własnego tekstu.
Polecenie do skopiowania
Popraw błędy językowe w poniższym tekście, nie zmieniając stylu. Pod tekstem wypisz w punktach każdą zmianę i krótko ją uzasadnij.
- Streszczenie wklejonego tekstu. Wklej jedną–dwie strony, bo czat PLLuM przyjmuje do 16 tys. znaków, a Bielik 4.5B ma kontekst 8 tys. tokenów.
Polecenie do skopiowania
Streść poniższy tekst w 5 punktach dla przełożonego, a pod spodem wypisz wszystkie liczby, które w nim padają. Nie dodawaj niczego, czego nie ma w tekście.
- Odmiana i polskie realia.
Polecenie do skopiowania
Napisz krótkie zaproszenie na szkolenie BHP dla pracowników oddziału w Szczebrzeszynie. Zwróć się imiennie do pani Agnieszki Wróblewskiej i pana Grzegorza Brzęczyszczykiewicza. Termin: wtorek 17 listopada, godz. 9:00, sala nr 2. Maksymalnie 80 słów.
- Przepisy z weryfikacją.
Polecenie do skopiowania
Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi na etacie w Polsce po 10 latach stażu? Podaj numer artykułu Kodeksu pracy. Jeśli nie masz pewności, napisz to wprost.
Każdą odpowiedź oceń w czterech punktach: czy polszczyzna brzmi naturalnie, czy nazwiska i miejscowość są dobrze odmienione, czy liczby zgadzają się z tekstem i przepisem, i czy model przyznaje się do niewiedzy zamiast zgadywać. Przy modelu lokalnym zanotuj też czas odpowiedzi — zależy od twojego sprzętu. Gdy w zadaniu z mailem lepiej wypadnie ChatGPT albo Gemini, dalsze polecenia do korespondencji służbowej, także wprost w Outlooku i Gmailu, znajdziesz w tekście AI do pisania maili.
Co wybrać, jeśli…
- …chcesz po prostu porozmawiać z AI po polsku, bez instalacji — czat Bielika po zalogowaniu albo darmowe wersje ChatGPT lub Gemini.
- …załatwiasz sprawę w urzędzie — asystent w mObywatelu na PLLuM; pamiętaj, że nie zna twojej sprawy i nie interpretuje przepisów.
- …firma nie chce wysyłać treści do zewnętrznego dostawcy — Bielik lokalnie w LM Studio lub Ollama, a dla zespołu model 11B na firmowym serwerze; licencja Apache 2.0 pozwala na użycie komercyjne.
- …potrzebujesz pracy na plikach, wyszukiwania w sieci i integracji z pakietem biurowym — ChatGPT (płatnie od 34,99 zł) albo Gemini (od 23,99 zł).
- …masz słabszy komputer — Bielik 4.5B zamiast 11B albo czat w przeglądarce.
Podsumowanie
Bielik i PLLuM to polskie otwarte modele, które dostajesz za darmo i — w podstawowych wersjach — na licencji pozwalającej na użycie w firmie. Ich największa przewaga nad ChatGPT i Gemini nie leży w samym czacie, tylko w tym, że możesz je uruchomić u siebie, bez wysyłania treści na zewnątrz. Zanim zdecydujesz, przepuść przez Bielika i swój obecny czat te same pięć zadań i wybierz na podstawie wyników, a nie nazwy. Jeśli rozważasz alternatywę, sprawdź, co potrafi Claude AI po polsku.
Źródła
- Bielik.AI — strona projektu — Fundacja SpeakLeash, dostęp 14 października 2026
- Bielik lokalnie (poradnik LM Studio) i Obywatel Bielik już na smartfonach — Fundacja SpeakLeash, dostęp 14 października 2026
- Czat Bielika (strona logowania) — Fundacja SpeakLeash, dostęp 14 października 2026
- PLLuM Chat — CLARIN-PL, dostęp 14 października 2026
- Bielik-11B-v3.0-Instruct — karta modelu — SpeakLeash, Hugging Face, dostęp 14 października 2026
- bielik-11b-v3.0-instruct i bielik-4.5b-v3.0-instruct — SpeakLeash, biblioteka Ollama, dostęp 14 października 2026
- PLLuM-12B-instruct-2512 — karta modelu — CYFRAGOVPL, Hugging Face, dostęp 14 października 2026
- HIVE AI — NASK PIB, dostęp 14 października 2026
- Nowa usługa w mObywatelu — wirtualny asystent — Ministerstwo Cyfryzacji, 30 grudnia 2025, dostęp 14 października 2026
- System requirements — LM Studio, dostęp 14 października 2026
- Asystent zakupowy AI od InPost dostępny dla wszystkich (PDF) — InPost, 16 czerwca 2026, dostęp 14 października 2026
- 15 mln użytkowników ma „karmić” polskie AI. InPost startuje z Bielikiem — money.pl, 16 grudnia 2025, dostęp 14 października 2026
- Cennik ChatGPT — OpenAI, dostęp 8 października 2026
- Subskrypcje Google AI: Plus, Pro i Ultra i podatki przy zakupie planów — Google, dostęp 8 października 2026
Najczęstsze pytania
Jak nazywa się polski ChatGPT?
Oficjalnego „polskiego ChatGPT” nie ma. Tak potocznie nazywa się dwa polskie otwarte modele językowe: Bielika, rozwijanego przez Fundację SpeakLeash i ACK Cyfronet AGH, oraz PLLuM, rozwijanego przez sojusz HIVE AI koordynowany przez NASK. ChatGPT to usługa firmy OpenAI, a Bielik i PLLuM to modele, które można pobrać i uruchomić u siebie.
Czy Bielik AI jest darmowy?
Tak. Bielik to projekt non-profit, a modele pobierzesz bez opłat z serwisu Hugging Face (po zalogowaniu i zgodzie na udostępnienie danych kontaktowych) albo z biblioteki Ollama. Strona projektu nie podaje też cennika czatu chat.bielik.ai, który wymaga logowania kontem SpeakLeash. Płacisz najwyżej za sprzęt, na którym uruchomisz model lokalnie.
Czym różni się Bielik od PLLuM?
Bielik powstaje w projekcie społecznym Fundacji SpeakLeash z ACK Cyfronet AGH. PLLuM rozwija sojusz instytucji naukowych i publicznych HIVE AI za pieniądze Ministerstwa Cyfryzacji, z myślą m.in. o administracji — na nim działa asystent w mObywatelu. Oba mają wersje na licencji Apache 2.0; większe modele Llama-PLLuM mają licencję Llama 3.1.
Czy Bielik pisze po polsku lepiej niż ChatGPT?
Twórcy piszą, że Bielik jest optymalizowany pod język polski, ale ani SpeakLeash, ani OpenAI nie publikują porównania jakości polszczyzny obu narzędzi. Nie zakładaj z góry żadnej odpowiedzi — daj obu ten sam prompt na swoim tekście. Zestaw pięciu zadań do takiego porównania znajdziesz w tym tekście.
Czy firma może używać Bielika komercyjnie?
Tak. Bielik-11B-v3.0-Instruct i Bielik-4.5B-v3.0-Instruct mają licencję Apache 2.0, a strona projektu pisze wprost o możliwości komercyjnego wykorzystania. Licencja nie załatwia jednak RODO: jeśli do modelu trafiają dane osobowe, decyzję podejmij z inspektorem ochrony danych i zapisz zasady w polityce AI firmy.
Historia zmian w tekście
- Publikacja.
Widzisz błąd? Zgłoś go — poprawimy i dopiszemy tu zmianę.
Powiązane teksty
Tryb głosowy ChatGPT: jak włączyć, po polsku i gdy nie działa
PoradnikOpublikowano 7 minut czytania
Jak dodać AI do Excela: Copilot, ChatGPT i darmowe sposoby
PoradnikZaktualizowano 10 minut czytania
Transkrypcja AI po polsku: 7 narzędzi, ceny w zł i limity
PorównanieOpublikowano 11 minut czytania