
Poradnik · Prawo i dane
Szkolenie AI dla pracowników: program na 2 godziny
Szkolenie AI dla pracowników: czego wymaga art. 4 AI Act po zmianie z lipca 2026 r., gotowy program na 2 godziny, karta szkolenia i dofinansowanie z KFS.
Poradnik · Prawo i dane
Polityka AI w firmie to krótki dokument, który mówi pracownikom, jakich narzędzi AI wolno używać, jakich danych nie wolno do nich wklejać i kto sprawdza wynik. Przepisy nie wymagają dokumentu o tej nazwie, ale AI Act każe wspierać kompetencje pracowników w zakresie AI, a RODO — chronić dane środkami organizacyjnymi. Poniżej znajdziesz wzór na dwie strony dla firmy 5–50 osób i sposób jego wprowadzenia.
Sprawdzone : fakty i ceny. Tekst powstał z pomocą AI i sprawdziła go redakcja: Jak powstają teksty

AI Act, czyli rozporządzenie (UE) 2024/1689, nazywa podmiotem stosującym każdego, kto wykorzystuje system AI, nad którym sprawuje kontrolę — z wyjątkiem użycia w osobistej działalności pozazawodowej (art. 3 pkt 4). Komisja Europejska w pytaniach i odpowiedziach o kompetencjach w zakresie AI podaje przykład firmy, której pracownicy piszą w ChatGPT teksty reklamowe i tłumaczą dokumenty: taka firma powinna poinformować ich o ryzykach, na przykład o halucynacjach (faktach zmyślonych przez model).
Art. 4 — kompetencje w zakresie AI. Obowiązek stosuje się od 2 lutego 2025 r. Rozporządzenie (UE) 2026/1744, tzw. akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI (omnibus), opublikowane 24 lipca 2026 r. i obowiązujące od 27 lipca 2026 r., złagodziło jego brzmienie. Dziś dostawcy i podmioty stosujące „podejmują środki, które wspierają rozwój kompetencji w zakresie AI” wśród personelu, a przepis zaznacza, że nie muszą zapewniać określonego poziomu kompetencji poszczególnych osób. Obowiązek więc nie zniknął: zmienił się z „zapewnij poziom” na „podejmij środki”. Według Komisji nadzór i egzekwowanie tych zasad przez krajowe organy nadzoru rynku zaczęły się w sierpniu 2026 r.
Art. 50 — przejrzystość. Stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. Dla zwykłej firmy liczy się ust. 4. Jeśli publikujesz obraz, nagranie audio lub wideo typu deepfake — wygenerowane przez AI i przypominające istniejące osoby, miejsca lub zdarzenia tak, że odbiorca mógłby uznać je za prawdziwe — musisz ujawnić, że zostały sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane. Oznaczenia wymaga też tekst publikowany po to, by informować społeczeństwo o sprawach interesu publicznego, chyba że przeszedł weryfikację człowieka lub kontrolę redakcyjną i ktoś ponosi za niego odpowiedzialność redakcyjną. Konkretne sytuacje (post, opis produktu, czat z klientem) rozpisujemy w tekście oznaczanie treści AI w praktyce. Jak oznaczanie zdjęć z AI wygląda w ofertach na Allegro, opisujemy w porównaniu narzędzi AI do zdjęć produktowych.
AI w sprawach kadrowych. Załącznik III pkt 4 uznaje za systemy wysokiego ryzyka AI służącą do rekrutacji, oceny kandydatów, decyzji o awansie lub zwolnieniu i do oceny pracowników. Po zmianach z 2026 r. obowiązki dla takich systemów stosuje się od 2 grudnia 2027 r. Pełną mapę obowiązków firmy z terminami i karami zbieramy w tekście AI Act w firmie: jakie obowiązki ma pracodawca, a to, jak przełożony może użyć czatu przy rocznej ocenie bez oddawania mu decyzji — w poradniku ocena roczna pracownika z AI. Do czego AI w rekrutacji można używać bez tych obowiązków — ogłoszenia, pytania na rozmowę, odpowiedzi do kandydatów — opisuje tekst narzędzia AI w rekrutacji.
RODO (rozporządzenie 2016/679) nie wspomina o AI, ale trzy przepisy dotyczą każdego czatu z modelem. Art. 28: jeśli dostawca narzędzia przetwarza dane osobowe w imieniu firmy, potrzebna jest umowa powierzenia. Art. 29: osoby działające z upoważnienia administratora przetwarzają dane wyłącznie na jego polecenie. Art. 32: administrator wdraża odpowiednie środki techniczne i organizacyjne — polityka AI jest właśnie takim środkiem. UODO 6 sierpnia 2026 r. opublikował listy pytań do zadania przed uruchomieniem narzędzia AI, w tym „Praktyczną checklistę RODO dla wdrażania AI” dla małych i średnich firm, które korzystają z gotowych systemów.
Tajemnica przedsiębiorstwa. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji chroni informacje jako tajemnicę tylko wtedy, gdy firma „przy zachowaniu należytej staranności” podjęła działania, by utrzymać je w poufności (art. 11 ust. 2). Spisany zakaz wklejania poufnych danych do niezatwierdzonych narzędzi AI to jedno z takich działań. Kodeks pracy (art. 100 § 2 pkt 4) zobowiązuje pracownika do zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.
Prawo i dane
Ten tekst to informacja o przepisach według stanu na 8 października 2026 r., a nie porada prawna. Przy danych o zdrowiu, umowach z klauzulą poufności, tajemnicy zawodowej albo AI w rekrutacji skonsultuj swoją politykę z prawnikiem lub inspektorem ochrony danych.
Wzór możesz dopasować do swojej firmy z pomocą AI. Wklej go razem z opisem firmy, bez nazw klientów i danych osobowych:
Polecenie do skopiowania
Jesteś asystentem ds. organizacji pracy w małej firmie. Poniżej wklejam wzór polityki korzystania z AI oraz krótki opis firmy (branża, liczba osób, używane programy). Dopasuj wzór do tej firmy: uzupełnij listę dozwolonych narzędzi, podaj przykłady danych „czerwonych” typowych dla tej branży i wypisz punkty, które wymagają decyzji właściciela. Nie dodawaj przepisów ani numerów artykułów, których nie ma we wzorze. Jeśli czegoś nie wiesz, napisz „do sprawdzenia”.
Wzór jest napisany dla firmy 5–50 osób, która korzysta z gotowych narzędzi (czat, asystent w pakiecie biurowym) i nie buduje własnych systemów AI. Nawiasy kwadratowe uzupełnij. To punkt wyjścia do konsultacji, a nie dokument, który sam z siebie zapewnia zgodność z przepisami. Urząd ma dodatkowe ograniczenia wynikające m.in. z KPA i przewodnika Ministerstwa Cyfryzacji — opisujemy je w tekście AI w urzędzie.
Polecenie do skopiowania
POLITYKA KORZYSTANIA Z NARZĘDZI SZTUCZNEJ INTELIGENCJI (AI) W [NAZWA FIRMY] Wersja [1.0] z dnia [data]. Właściciel dokumentu: [imię i nazwisko, stanowisko]. 1. ZAKRES 1.1. Polityka dotyczy osób wykonujących zadania dla firmy (pracowników, współpracowników, stażystów) z użyciem narzędzi AI, które generują tekst, obraz, dźwięk lub kod. 1.2. Polityka nie dotyczy prywatnego korzystania z AI poza pracą. 2. DOZWOLONE NARZĘDZIA 2.1. Do zadań służbowych wolno używać wyłącznie narzędzi z listy: [np. ChatGPT Business — konto firmowe; Gemini w Google Workspace; Microsoft Copilot na koncie służbowym]. 2.2. Nie używamy prywatnych kont AI do zadań służbowych. 2.3. Wniosek o dodanie narzędzia składasz do [osoba]. Decyzja zapada po sprawdzeniu warunków przetwarzania danych przez dostawcę. 3. DANE 3.1. Do narzędzi AI nie wprowadzamy: danych osobowych klientów, kandydatów i pracowników [chyba że narzędzie jest objęte umową powierzenia i wskazano cel]; danych o zdrowiu; haseł i kluczy dostępu; treści umów z klauzulą poufności; [cen zakupu, marż, wyników finansowych przed publikacją]. 3.2. Przed wklejeniem dokumentu usuwamy dane identyfikujące osoby i firmy albo zastępujemy je znacznikami, np. [KLIENT A]. 3.3. W razie wątpliwości traktujemy informację jako poufną i pytamy [osoba]. 4. WERYFIKACJA I ODPOWIEDZIALNOŚĆ 4.1. Za wynik pracy z AI odpowiada osoba, która go używa. 4.2. Każdą liczbę, cytat przepisu, nazwę i źródło podane przez AI sprawdzamy przed wysłaniem na zewnątrz lub użyciem przy decyzji. 4.3. AI nie podejmuje samodzielnie decyzji o zatrudnieniu, wynagrodzeniu, ocenie ani zwolnieniu pracownika. 5. OZNACZANIE TREŚCI 5.1. Obrazy, nagrania audio i wideo wygenerowane lub zmienione przez AI, które przypominają istniejące osoby, miejsca lub zdarzenia, oznaczamy przy publikacji jako wygenerowane przez AI. 5.2. [Opcjonalnie: zasady oznaczania innych treści, np. w komunikacji z klientami.] 6. SZKOLENIE 6.1. Każda osoba korzystająca z AI przechodzi szkolenie wstępne przed otrzymaniem dostępu i odświeżenie co [12] miesięcy. 6.2. Szkolenie obejmuje: działanie i ograniczenia narzędzi (w tym zmyślone fakty), zasady z pkt 3–5, zgłaszanie incydentów. 6.3. [Osoba] prowadzi listę szkoleń. 7. INCYDENTY 7.1. Wprowadzenie do narzędzia AI danych z pkt 3.1 albo błąd AI, który trafił do klienta, zgłaszasz niezwłocznie do [osoba, adres e-mail]. 8. PRZEGLĄD 8.1. Politykę przeglądamy co [6–12] miesięcy oraz przy dodaniu nowego narzędzia lub zmianie przepisów. Zapoznałem się / zapoznałam się z polityką: [imię i nazwisko, data, podpis]
Po wklejeniu uzupełnij pola w nawiasach kwadratowych — AI nie zna Twoich danych.
Skąd biorą się poszczególne punkty:
| Punkt wzoru | Podstawa lub powód |
|---|---|
| 2. Dozwolone narzędzia | RODO art. 28 (umowa powierzenia), warunki planów firmowych |
| 3. Dane | RODO art. 29 i 32, ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji art. 11 ust. 2 |
| 4.3. Decyzje kadrowe | AI Act załącznik III pkt 4 (wysokie ryzyko, obowiązki od 2.12.2027) |
| 5. Oznaczanie | AI Act art. 50 ust. 4 (od 2.08.2026) |
| 6. Szkolenie | AI Act art. 4 w brzmieniu z rozporządzenia 2026/1744 |
| 7–8. Incydenty i przegląd | dobra praktyka organizacyjna, nie wymóg konkretnego przepisu |
Kodeks pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245) rozróżnia dwie sytuacje:
Kodeks pracy nie obejmuje osób na umowach cywilnoprawnych, więc współpracownikom na zleceniu lub B2B zasady wpisz do umowy albo aneksu.
Uwaga
Wybór drogi zależy od tego, czy masz regulamin pracy, związki zawodowe i współpracowników poza etatem. Jeśli nie masz pewności, skonsultuj to z prawnikiem, zanim zaczniesz egzekwować zasady — na przykład karą porządkową.
W typowym biurze, które używa czatu do tekstów i analiz, wzór to dobry początek. Do prawnika lub inspektora ochrony danych idź, gdy przetwarzasz dane o zdrowiu albo dane dzieci, planujesz AI w rekrutacji lub ocenie pracowników, budujesz własne narzędzie na modelu AI (wtedy możesz stać się dostawcą w rozumieniu AI Act) albo działasz w zawodzie z ustawową tajemnicą — o tym piszemy w przewodniku AI dla prawnika i tajemnica zawodowa. Politykę najlepiej wprowadzić razem z całym planem — opisujemy go w tekście o wdrożeniu AI w małej firmie krok po kroku.
Polityka AI w firmie nie musi być długa. Wystarczą jasne odpowiedzi na sześć pytań: jakie narzędzia i konta, jakich danych nie wklejamy, kto sprawdza wynik, co oznaczamy, jak szkolimy i komu zgłaszamy problem. Po zmianach z lipca 2026 r. AI Act wymaga od firm środków wspierających kompetencje pracowników, a nie gwarancji ich poziomu — spisane zasady i krótkie szkolenie to najprostszy sposób, by takie środki pokazać. Przy wrażliwych danych i decyzjach kadrowych skonsultuj dokument z prawnikiem.
Żaden przepis nie nakazuje dokumentu o tej nazwie. Firma, której pracownicy używają AI w pracy, jest jednak podmiotem stosującym w rozumieniu AI Act i musi podejmować środki wspierające ich kompetencje w zakresie AI (art. 4). Spisane zasady i szkolenie to najprostszy sposób, by pokazać, że takie środki istnieją.
Pracownik ma obowiązek stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy i nie są sprzeczne z prawem ani umową (art. 100 § 1 Kodeksu pracy). Zakaz używania prywatnych kont AI do zadań służbowych mieści się w tej formule. Sam zakaz bez wskazania narzędzia dozwolonego bywa jednak trudny do wyegzekwowania.
Art. 4 AI Act wymaga środków wspierających kompetencje w zakresie AI, ale nie narzuca formy szkolenia. Komisja Europejska wyjaśnia, że certyfikat nie jest potrzebny, a rejestr szkoleń można prowadzić wewnętrznie. Krótkie szkolenie z ryzyk, takich jak zmyślone przez model fakty, to rozsądne minimum.
Przepisy nie podają terminu. Praktyczny rytm to przegląd co 6–12 miesięcy oraz za każdym razem, gdy firma dodaje nowe narzędzie, dostawca zmienia warunki przetwarzania danych albo zmieniają się przepisy — tak jak w lipcu 2026 r., gdy rozporządzenie 2026/1744 zmieniło art. 4 AI Act.
Dodaj aibaza.pl jako preferowane źródło w Google
Widzisz błąd? Zgłoś go — poprawimy i dopiszemy tu zmianę.

Poradnik · Prawo i dane
Szkolenie AI dla pracowników: czego wymaga art. 4 AI Act po zmianie z lipca 2026 r., gotowy program na 2 godziny, karta szkolenia i dofinansowanie z KFS.

Poradnik · Prawo i dane
Jakie obowiązki z AI Act ma firma, która używa ChatGPT czy Copilota: szkolenie, zakazy, AI w HR od 2.12.2027 i kary. Kontrole w Polsce od 28 października 2026.

Poradnik · Prawo i dane
Czy dane klienta, CV albo umowę można wkleić do ChatGPT? Tabela decyzji według rodzaju konta, umowa powierzenia (DPA), ustawienia trenowania i anonimizacja.