Szkolenie AI dla pracowników: program na 2 godziny
Szkolenie AI dla pracowników nie musi kosztować ani kończyć się certyfikatem. Art. 4 AI Act w brzmieniu od lipca 2026 r. wymaga, by firma podejmowała środki wspierające kompetencje w zakresie AI osób, które z niej korzystają — bez gwarancji określonego poziomu wiedzy. Dla biura używającego czatów AI wystarczy dobry start: 2 godziny według programu poniżej i karta szkolenia w aktach.
Sprawdzone : fakty i ceny. Tekst powstał z pomocą AI i sprawdziła go redakcja: Jak powstają teksty
W skrócie
- Art. 4 AI Act każe firmie, której ludzie używają AI w pracy, podejmować środki wspierające ich kompetencje — bez wymogu określonego poziomu wiedzy każdej osoby.
- Komisja Europejska wyjaśnia, że certyfikat nie jest potrzebny, a szkolenia można odnotować w wewnętrznym rejestrze.
- Program na 2 godziny obejmuje działanie AI, narzędzia firmy, dane, ryzyka i zasady — da się go poprowadzić we własnym zakresie.
- Szkolenie zewnętrzne można sfinansować z KFS: do 70% kosztów, a w firmie do 9 osób do 90%.
Co dokładnie wymaga art. 4 AI Act
Rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 r., tzw. omnibus cyfrowy, zastąpiło art. 4 AI Act nowym tekstem (art. 1 pkt 5). Nowe brzmienie ust. 1 mówi, że dostawcy i podmioty stosujące „podejmują środki, które wspierają rozwój kompetencji w zakresie AI” wśród personelu i innych osób, które obsługują systemy AI w ich imieniu. Trzeba przy tym brać pod uwagę wiedzę techniczną, doświadczenie, wykształcenie tych osób i kontekst użycia. Ostatnie zdanie ust. 1 dodaje, że obowiązek nie oznacza zapewnienia określonego poziomu kompetencji poszczególnych osób.
Z tego wynikają trzy praktyczne wnioski:
- Obowiązek nie zniknął. Zmiana z lipca złagodziła go, ale firma, której pracownicy piszą w ChatGPT, Copilocie czy Gemini, nadal jest podmiotem stosującym. Pozostałe obowiązki z AI Act opisujemy w tekście o tym, jakie obowiązki z AI Act ma pracodawca.
- Nie chodzi tylko o etat. Przepis obejmuje też osoby działające „w imieniu” firmy, na przykład stałych współpracowników na umowie B2B, którzy korzystają z narzędzi AI przy zleceniach firmy.
- Nie ma testu ani certyfikatu. Komisja Europejska w pytaniach i odpowiedziach o kompetencjach w zakresie AI wyjaśnia, że certyfikat nie jest potrzebny, a art. 4 nie każe mierzyć wiedzy pracowników. Szkolenia można zapisać w wewnętrznym rejestrze.
Prawo i dane
Ust. 2 nowego art. 4 zobowiązuje Komisję i państwa członkowskie do wspierania firm, zwłaszcza MŚP, między innymi przez publikowanie praktycznych przykładów spełnienia obowiązku. Według Komisji sama instrukcja obsługi narzędzia nie wystarczy — potrzebne są dalsze środki.
Czego potrzebujesz
- Listy narzędzi AI w firmie — czaty, asystenci w pakiecie biurowym, funkcje AI w programach branżowych. Jeśli jej nie masz, zrób prosty rejestr narzędzi AI: narzędzie, plan, kto używa, do czego. Asystentów wbudowanych w Worda i Outlooka łatwo przeoczyć — gdzie ich szukać, opisujemy w poradniku o tym, jak włączyć Copilota w Wordzie.
- Zasad korzystania z AI, nawet jednostronicowych. Gotowy punkt wyjścia to wzór polityki AI dla małej firmy.
- Osoby prowadzącej — właściciela, kierownika biura albo pracownika, który najlepiej zna narzędzia.
- Czasu: około 3 godzin na przygotowanie i 2 godziny na szkolenie. Koszt: 0 zł, jeśli prowadzisz je sam.
Program szkolenia na 2 godziny krok po kroku
Program odpowiada czterem elementom, które Komisja Europejska wymienia jako punkt wyjścia: ogólne rozumienie AI, rola firmy (używa gotowych narzędzi czy je tworzy), ryzyka oraz dopasowanie do wiedzy ludzi i celu użycia.
| Blok | Czas | Treść | Ćwiczenie |
|---|---|---|---|
| 1. Czym jest AI w naszej firmie | 15 min | jak działa model językowy, które narzędzia i plany mamy | każdy wskazuje, z czego korzysta |
| 2. Halucynacje i weryfikacja | 25 min | zmyślone fakty, źródła, liczby, przepisy | sprawdzenie odpowiedzi czatu u źródła |
| 3. Dane i konta | 25 min | konto firmowe a prywatne, dane, których nie wklejamy | anonimizacja przykładowego maila |
| 4. AI w zadaniach działu | 25 min | prompty do typowych zadań, granice użycia | praca na własnym zadaniu |
| 5. Zasady firmy | 15 min | polityka AI, oznaczanie treści, zgłaszanie problemów | omówienie dwóch przypadków spornych |
| 6. Podsumowanie | 15 min | pytania, krótki quiz, karta szkolenia | quiz 5 pytań bez oceniania |
- Pokaż narzędzia, które firma faktycznie ma. Po nazwie planu, nie marki: „ChatGPT Business na koncie firmowym”, a nie „ChatGPT”. Po czym poznasz, że dobrze: każdy wie, którego konta używać do pracy.
- Przećwicz halucynacje na żywo. Zadaj czatowi pytanie o przepis albo liczbę z branży i sprawdźcie odpowiedź w źródle pierwotnym. Komisja podaje ten przykład wprost: pracownik tłumaczący dokumenty w ChatGPT powinien znać ryzyko zmyślonych treści. Po czym poznasz, że dobrze: uczestnicy sami wskazują, co w odpowiedzi trzeba sprawdzić.
- Omów dane na przykładach z firmy. Pokaż, co wolno wkleić, a czego nie — szczegóły w tekście o tym, jakie dane osobowe wolno wkleić do ChatGPT. Po czym poznasz, że dobrze: każdy potrafi zanonimizować maila od klienta bez pomocy.
- Pracujcie na zadaniach działu. Handlowcy na ofertach, księgowość na zestawieniach, obsługa klienta na odpowiedziach. Po czym poznasz, że dobrze: każdy wychodzi z jednym promptem, którego użyje w tym tygodniu.
- Przejdź przez zasady firmy i drogę zgłaszania błędów. Jako przypadki sporne dobrze sprawdzają się udostępniony link do rozmowy i polecenie ukryte w pliku od klienta — oba ryzyka opisujemy w tekście czy ChatGPT jest bezpieczny w firmie. Po czym poznasz, że dobrze: wszyscy wiedzą, komu zgłosić wklejenie danych do niewłaściwego narzędzia.
- Zakończ quizem i wypełnij kartę szkolenia. Quiz nie służy do oceny — pokazuje, który temat powtórzyć.
Pytania do quizu przygotujesz z pomocą AI na podstawie własnych zasad:
Polecenie do skopiowania
Poniżej wklejam zasady korzystania z AI w naszej firmie (bez nazw klientów i danych osobowych). Ułóż 5 pytań jednokrotnego wyboru dla pracowników biura, które sprawdzają: które konto AI wolno używać, jakich danych nie wklejamy, kiedy trzeba sprawdzić wynik u źródła i komu zgłosić problem. Do każdego pytania podaj poprawną odpowiedź i jedno zdanie wyjaśnienia. Nie dodawaj zasad, których nie ma w tekście.
Jak udokumentować szkolenie: karta do skopiowania
Komisja Europejska pisze, że firmy mogą prowadzić wewnętrzny zapis szkoleń i innych działań. Wystarczy jedna strona na każde szkolenie:
| Pole | Przykład wpisu |
|---|---|
| Data i czas trwania | 18.11, 2 godziny |
| Prowadzący | kierownik biura |
| Uczestnicy | lista z podpisami lub potwierdzeniem mailowym |
| Program | 6 bloków według tabeli powyżej |
| Objęte narzędzia | nazwy narzędzi i planów z rejestru |
| Materiały | prezentacja, polityka AI, quiz |
| Następny termin | odświeżenie po 12 miesiącach lub przy nowym narzędziu |
Wskazówka
Nowej osobie daj dostęp do konta AI dopiero po krótkim szkoleniu wstępnym: zasadach firmy i bloku o danych. Odnotuj to w tej samej karcie.
Gdy firma wybiera szkolenie zewnętrzne, poproś o program przed zakupem i sprawdź, czy obejmuje narzędzia, których używacie. Program o modelach, których firma nie ma, słabo pokazuje dopasowanie do kontekstu użycia, którego wymaga art. 4. Za kurs zapłacisz mniej dzięki Krajowemu Funduszowi Szkoleniowemu: starosta może pokryć do 70% kosztów kształcenia, a w firmie do 9 osób do 90%, z limitem 200% przeciętnego wynagrodzenia na uczestnika. Wnioski przyjmuje powiatowy urząd pracy w czasie naboru. Więcej o KFS i Bazie Usług Rozwojowych w tekście o wdrożeniu AI w małej firmie.
Najczęstsze błędy
- Szukanie „certyfikatu AI Act”. Takiego wymogu nie ma; płacisz za wiedzę, nie za dokument.
- Jedno szkolenie dla wszystkich. Art. 4 każe brać pod uwagę wiedzę osób i kontekst użycia, więc dział kadr potrzebuje więcej niż osoba, która raz w tygodniu poprawia tekst.
- Ogólny kurs bez firmowych narzędzi. Uczestnicy nie wiedzą potem, którego konta używać.
- Brak zapisu. Szkolenie, po którym nie ma daty, programu i listy osób, trudno wykazać.
- Pominięci współpracownicy. Osoby na B2B pracujące narzędziami AI dla firmy też mieszczą się w przepisie.
Kiedy zlecić szkolenie na zewnątrz
Program na 2 godziny wystarczy w biurze, które używa gotowych czatów do tekstów, maili i analiz. Szkolenie u specjalisty i rozmowę z prawnikiem rozważ, gdy AI wspiera rekrutację lub ocenę pracowników — takie systemy to wysokie ryzyko według załącznika III AI Act, z obowiązkami od 2 grudnia 2027 r. Podobnie przy danych o zdrowiu, danych dzieci albo przy budowie własnego narzędzia na modelu AI.
Podsumowanie
Art. 4 AI Act wymaga środków wspierających kompetencje w zakresie AI, a nie certyfikatu ani egzaminu. Dla małej firmy praktyczne minimum to 2-godzinne szkolenie z narzędzi, halucynacji, danych i zasad firmy, zapisane w karcie szkolenia i odświeżane co rok lub przy nowym narzędziu. Szkolenie zewnętrzne może współfinansować KFS.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2026/1744 zmieniające AI Act, art. 1 pkt 5 (nowe brzmienie art. 4) — Dziennik Urzędowy UE, EUR-Lex, dostęp 11 listopada 2026
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), art. 3, 4, 26, załącznik III — Dziennik Urzędowy UE, EUR-Lex, dostęp 11 listopada 2026
- AI Literacy – Questions & Answers — Komisja Europejska, aktualizacja 20 października 2026, dostęp 11 listopada 2026
- Krajowy Fundusz Szkoleniowy — Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Wortal PSZ, dostęp 11 listopada 2026
- Ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620), art. 126 — ISAP, Kancelaria Sejmu, dostęp 11 listopada 2026
- Baza Usług Rozwojowych — Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, dostęp 11 listopada 2026
Najczęstsze pytania
Czy szkolenie z AI jest obowiązkowe?
Art. 4 AI Act wymaga od firmy, której pracownicy używają systemów AI, podejmowania środków wspierających ich kompetencje w zakresie AI. Przepis nie nazywa tego szkoleniem i nie narzuca formy, ale krótkie szkolenie z zapisaną datą i programem to najprostszy sposób, by pokazać, że takie środki istnieją.
Ile ma trwać szkolenie z AI?
Przepisy nie podają minimalnego czasu. Komisja Europejska podkreśla, że zakres zależy od wiedzy pracowników, ich roli i ryzyka narzędzi. Dla biura, które używa czatów AI do tekstów i analiz, rozsądnym punktem wyjścia są 2 godziny, a dla działów pracujących z danymi osobowymi lub decyzjami kadrowymi więcej.
Czy można dostać dofinansowanie na szkolenie z AI?
Tak. Z Krajowego Funduszu Szkoleniowego starosta może pokryć do 70% kosztów kształcenia, a w firmie do 9 osób do 90%, z limitem 200% przeciętnego wynagrodzenia na uczestnika. Wniosek składa się w powiatowym urzędzie pracy w czasie naboru. Szkolenia z dofinansowaniem regionalnym są też w Bazie Usług Rozwojowych.
Czy po szkoleniu pracownik musi dostać certyfikat?
Nie. Komisja Europejska w pytaniach i odpowiedziach o kompetencjach w zakresie AI pisze wprost, że certyfikat nie jest potrzebny. Wystarczy wewnętrzny zapis: data, program, prowadzący i lista uczestników. Certyfikat od firmy szkoleniowej nie szkodzi, ale nie jest wymogiem AI Act.
Historia zmian w tekście
- Publikacja.
Widzisz błąd? Zgłoś go — poprawimy i dopiszemy tu zmianę.
Powiązane poradniki
AI Act w firmie: jakie obowiązki ma pracodawca i jakie kary
PoradnikOpublikowano 9 minut czytania
Oznaczanie treści AI: kiedy musisz oznaczyć grafikę i tekst
PoradnikOpublikowano 10 minut czytania
Polityka AI w firmie: wzór do skopiowania i co musi zawierać
PoradnikOpublikowano 12 minut czytania